Landschap in wording

De natuur en het landschap in Waterland zijn in de loop van tien eeuwen door mensenhanden gemaakt. Het is een cultuurlandschap. In het begin is het een veengebied met nog aardig wat bomen en bossen. Na de ontginning, die begint rond het jaar 1000, is het eerst een gebied vol akkerbouw. Als het veen begint in te klinken als gevolg van de bewoning ontstaat het veenweidelandschap dat zo typerend is voor Waterland.
Om het ingeklonken land droog te houden worden dammen en dijken aangelegd, eerst door individuele boeren, maar vanaf de veertiende eeuw door waterschappen. In de vorige eeuw zorgt de ruilverkaveling voor een betere ontsluiting van weilanden voor het boerenbedrijf en stelt de zorg voor natuur en recreatie weer nieuwe eisen aan het behoud van het unieke veenweidelandschap.

In de loop van de volgende eeuwen is heel Waterland op deze manier ontgonnen.
De bewoning van het veenlandschap, en met name de akkerbouw (graan), heeft een diepe ontwatering nodig. Doordat er water uit het veen wordt onttrokken, neemt het in volume af. De plantenresten die in aanraking komen met de lucht vergaan alsnog. Het gevolg is daling van het maaiveld of een inklinking van de bodem. De schattingen lopen wat uiteen maar Bos gaat uit van een minimale maaivelddaling van een halve meter per eeuw.

Nationaal Landschap en recreatie

Begin jaren ’80 wordt Waterland een van de vier gebieden in Nederland die het predikaat Nationaal Landschap krijgen. Jaarlijks wordt een bedrag van een miljoen gulden uitgetrokken voor het verbeteren van de kwaliteiten van het landschap en de beschermde dorpsgezichten. Er worden subsidies verstrekt voor hout- en schilderwerk.
Daarnaast komt er geld voor de aanleg van recreatieve fiets- en wandelroutes en voor de veerpont in Holysloot. Na 1986 worden de subsidieregelingen door landelijke bezuinigingen beëindigd. De provincie en het recreatieschap blijven zorgen voor ondersteuning van de veerpont.

Meer weten?

Wilt u over dit onderwerp meer lezen, dan raden we u aan het boek ‘Van Hoolesloot tot Holysloot’ te lezen.
Hierin vindt u veel meer informatie over het ontstaan van dit unieke eeuwenoude cultuurlandschap.

Het boek is te koop bij diverse boekhandels in en om Amsterdam waar onder:

Boekhandel van Noord – Buikslotermeerplein
Stichting Witte Kerkje – Holysloot

Bijdragen aan de website

Heeft u aanvullende informatie over dit of andere onderwerpen, dan nodigen we u van harte uit om deze met ons te delen.
Ook beeldmateriaal is zeer welkom.

De redactie besluit uiteindelijk of uw bijdrage een passende plek vindt op de website.